Krzyż przy leśniczówce w Hanusku

O tym miejscu

Najstarszym krzyżem, jaki zachował się na terenie Hanuska, jest drewniany krzyż z czasów powrotu wojsk francuskich cesarza Napoleona Bonapartego w latach 1813-15, po klęsce pod Borodino, z terenów carskiej Rosji. Krzyż postawiono jeszcze w XIX wieku, ku pamięci francuskich oficerów, którzy zmarli na skutek wojennych ran i zarazy, jaka panowała, w leśniczówce na pograniczu Hanuska i Brynka. Byli to napoleońscy porucznicy o nazwiskach de Gerandy, Mortiglio i jeszcze pięciu innych, których wymienia tarnogórski kronikarz Jan Nowak w kronice powiatu z 1927 roku.

Pod krzyżem pochowano ofiary II wojny światowej. Byli to dwaj sowieccy żołnierze, którzy w 1945 roku, w drodze na Berlin, stacjonując w dawnych urzędach celnych na Hanusku i w Boruszowicach, zatruli się spirytusem metylowym, jaki znajdował się w cysternie na pobliskiej bocznicy kolejowej na Brynku.

Swoje miejsce spoczynku pod omawianym krzyżem znalazł również niemiecki celnik, który w swej „patriotycznej” naiwności próbował w pojedynkę walczyć z wojskiem sowieckim, stacjonującym w celnym gmachu, zwanym po niemiecku Zoll Amt, gdzie celnik ów do tej pory pracował.

Z nakazu sowieckich wojskowych miejscowy burgemeister Gerwazy Kurek, ze swoim parobkiem Bronisławem Dziurą, zmuszony został do dokonania pochówku wojennych ofiar pod istniejącym od lat drewnianym krzyżem, na którym do dzisiaj widnieje podkowa — symbol wojskowych, konnych oddziałów cesarza Napoleona.

Pierwszy, pamiątkowy krzyż przetrwał do 1971 roku, kiedy to miejscowi ludzie, w tym Józef Pietrzyk, właściciel tartaku, i jego sąsiad Bronisław R., wykonali z własnej inicjatywy drugi, nowy krzyż.

Trzeci krzyż, po zmurszałym poprzedniku, został wykonany z inicjatywy członków Stowarzyszenia Miłośników Boruszowic i Hanuska. Sfinansowana została ta skromna inwestycja przez wiceprezesa stowarzyszenia, Krzysztofa S. Wykonano nie tylko nowy krzyż, ale również kamienną tablicę pamiątkową, z górnolotnym mottem i krótką historią tego miejsca. Uporządkowano teren wokół pamiątkowego obiektu i wykonano wygodne dojście do krzyża.