Szlak edukacyjny Gminy Tworóg

Gminny Ośrodek Kultury w Tworogu.

Gminny Ośrodek Kultury w Tworogu powstał na początku lat 70. XX wieku. Budynek, przed którym się znalazłeś jest dużo starszy i pełnił w latach ok. 1868-1945 nieco inną funkcję (znajdowała się w nim gospoda). Składa się...

Posłuchaj

Lektor (PL)

O tym miejscu

Gminny Ośrodek Kultury w Tworogu powstał na początku lat 70. XX wieku. Budynek, przed którym się znalazłeś jest dużo starszy i pełnił w latach ok. 1868-1945 nieco inną funkcję (znajdowała się w nim gospoda). Składa się z dwóch części zbudowanych w różnym czasie. Najpierw wzniesiona została prawa część budynku (patrząc od strony ulicy). Lewą część, czyli salę widowiskowo-taneczną dobudowano w latach 20. XX wieku. Budynek tutejszego GOK ma bogatą historię, do poznania której zapraszamy w poniższym opracowaniu.

Wiejska gospoda.

Prawą część budynku dzisiejszego GOK wybudował ok. 1868 roku miejscowy kupiec Mendel Anspach vel. Ansbach [1]. Żydowski przedsiębiorca mieszkał w Tworogu od 1841 roku, kiedy za 1300 talarów odkupił od mistrza hutniczego Franza Brolla z Bruśka karczmę stojącą niegdyś przy dzisiejszym Placu Wolności (jej zabudowania znajdowały się prawdopodobnie na parceli, na której współcześnie stoi m.in. kamienica po byłej restauracji „Adler” oraz sklep elektryczny) [2]. Tamta karczma była w połowie XIX wieku najstarszą z wszystkich wyszynków znajdujących się w Tworogu (ok. 1868 roku we wsi znajdowało się aż 6 gospód). Przed Ansbachem jej właścicielami byli: Panowie Tworoga z rodu de Verdugo (do 1746 roku), Adalbert Dworaczek (1746-1755), Joseph, a później jego syn Bernard Kreutzer (od 1755 do ok. 1778), Johann Georg Braylich (od ok. 1779 do ok. 1800), Leopold Berger (1801), Johann Janus vel. Janusch, a później jego synowie: Johann i Carl (ok. 1808-1840) oraz wspomniany wcześniej Franz Broll (od 6 stycznia 1840 do 30 czerwca 1841 roku) [2] [3].

Mendel Anspach urodził się 10.04.1810 roku w Mikołowie [4]. Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Johanna z d. Bobrecker vel Bobrek, natomiast drugą Henrietta (Jettel) z d. Tallert [5]. Ansbach był bardzo przedsiębiorczy. Karczmę zakupioną w 1841 roku sprzedał za kwotę 5200 talarów Herrmanowi Löwenstammowi (kontraktami zawartymi 3 sierpnia 1857 roku i 18 marca 1858 roku) [2]. Sam natomiast nabył w 1858 roku tzw. Graniczny Młyn w Tworogu [2]. Karczmę przy dworcu, jak to wspomniano na wstępie, Mendel miał wybudować ok. 1868 roku. Od dworca w kierunku jego nowej posiadłości prowadziła bocznica kolejowa, przy której znajdował się skład opału, głównie węgla kamiennego. Jednym z pierwszych dzierżawców tego miejsca był Wolff Brahn, właściciel młyna na Zielonym w Tworogu w latach 1851-1869 [6]. W 1872 roku prawo do handlu węglem kamiennym na składnicy przy gospodzie Ansbacha nabył Aaron Freund. W ten sposób poznał Julię Ansbach, córkę Mendla, którą poślubił jeszcze prawdopodobnie w tym samym roku. Mendel Anspach zmarł 23.04.1881 roku. Prowadzenie gospody jeszcze przed jego śmiercią przejęła jego córka Julia z mężem Aaronem [4]. Julia Freund zmarła w 1894 roku. Aaron prowadził karczmę do 1899 roku, w którym to sprzedał ją Wilhelmowi Hoppe pochodzącemu z okolic Głogówka na Opolszczyźnie (Chrzelice, Rozkochów) [4].

Budynek współczesnego Gminnego Ośrodka Kultury na zdjęciu z początku XX wieku. W latach 1868-1945 mieściła się w nim gospoda, której właścicielami byli Mendel Ansbach, później Aarona Freund, a w latach 1899-1945 rodzina Hoppe (źródło: [13]).

Wilhelm Hoppe zmarł 12 marca 1905 roku, a prowadzenie gospody przejęła jego żona Paulina. W latach 20. XX wieku zarządzaniem rodzinnego interesu zajął się syn Wilhelma i Pauliny Georg Hoppe. Do parterowego budynku zlecił dobudować obszerną salę widowiskową. Roboty budowlane wykonała firma Andreasa Marschollka z Tworoga, której siedziba mieściła się w budynku przy Schlossstraße 4 (ulicy Zamkowej 4) czyli prawie po sąsiedzku. Hoppe miał kontrakt z toszeckim browarem zamkowym i sprzedawał jego piwo o nazwie „Schlossbier” [1].

Na ilustracjach: gospoda Georga Hoppe w latach 30. XX wieku, czyli po dobudowaniu sali widowiskowej (dzisiejszy GOK). Fotografia u góry – wygląd zewnętrzny gospody. Fotografia z dołu – wygląd wnętrza dobudowanej w latach 30. XX wieku sali. Zdjęcia pochodzą z kartek pocztowych (fotografia z dołu, udostępniona została autorowi przez Śp. Bernarda Glowanię).

E:\51984839_2339004956133039_4185713764760289280_n.jpgE:\89919694_3105812929452234_225088945241718784_o.jpg

Materiały reklamowe piwa warzonego w browarze toszeckim. Piwo to było bardzo popularne w naszym regionie. Oprócz gospody Hoppego w Tworogu sprzedawano je np. w gospodzie Johanna Marschollka (syna Andreasa) w Kotach („Gasthaus zur Erholung”).

Przed pierwszą wojną światową, jak i po niej, w budynku gospody lub przed nim odbywały się różnego rodzaju wydarzenia jak np. szczepienia dzieci przez lekarza okręgowego z Gliwic, czy też wystawy krów (byków) rasowych, które polegały na ich ocenie pod kątem przydatności do hodowli [6]. Według opracowania Paula Kuke pt. „Der Fall Potempa” w 1932 roku doszło tam do pewnego znaczącego spotkania. Zdarzyło się to wieczorem 9 sierpnia tamtego roku. Przed lokal Hoppego podjechała wtedy ciężarówka z bojówkarzami SA ze Zbrosławic, Mikulczyc i Rokietnicy zmierzająca do Potępy. Jak wynika z późniejszych zeznań sądowych, Georg miał wyjść jej naprzeciw i zaprosić jednego z przywódców SA do siebie. Miał też wyposażyć bojówkę w broń palną. W nocy z 9/10 sierpnia bojówka ta zamordowała w Potępie sympatyzującego z komunistami Konrada Piecucha. Na Georga Hoppe padło podejrzenie, że wiedział o zamiarach swoich gości i nie poinformował służb policyjnych. Podczas rozprawy sądowej, która odbywała się w Bytomiu w dniach 19 i 20 sierpnia 1932 roku zasiadł więc również na ławie oskarżonych. Został skazany na 2 lata ciężkiego więzienia za pomoc w dokonaniu ciężkich obrażeń cielesnych. Po dojściu Hitlera do władzy w 1933 roku został podobnie jak jego współtowarzysze zwolniony z aresztu. [7] [8]

Po wyjściu z więzienia Hoppe powrócił do zarządzania swoją działalnością gospodarczą. W latach narodowego socjalizmu jego gospoda stała się miejscem zebrań przedstawicieli partii NSDAP z Tworoga, w których Ortsgruppenleiterzy dokonywali szkoleń partyjnych. Hoppe sam należał do partii. Na sali widowiskowej jego oberży zbierali się również mieszkańcy Tworoga po różnego rodzaju pochodach, organizowanych np. z okazji święta pracy czy dożynek [6]. Z radia typu „Volksempfänger” po sali rozlegał się wtedy krzyczący głos Hitlera.

C:\Users\jooha\Downloads\do fotoksiazki 20003 kopia-Repaired-Enhanced-Colorized.jpg

Po lewej: wygląd sali widowiskowej w gospodzie Hoppego w latach narodowego socjalizmu (1933-1945). Po prawej: Georg Hoppe, właściciel budynku dzisiejszego Gminnego Ośrodka Kultury do 1945 roku (w czapce ochotniczej straży pożarnej z Tworoga, której był członkiem). Ilustracje – zbiory prywatne autora.

W sierpniu 1939 roku, kiedy wyraźnie czuć już było zbliżającą się wojnę, do Tworoga przybył oddział żołnierzy Wehrmachtu. Miał on za zadanie kopanie rowów i stawianie zasieków przeciwczołgowych. W artykule pt. „Ehe wir nach Polen marschierten…” („Zanim pomaszerowaliśmy na Polskę…”), zamieszczonym w gazecie „Der Oberschlesische Wanderer” z dnia 2 listopada 1939 roku, jego autor (w domyśle jeden z żołnierzy Wehrmachtu) wspomina ówczesny pobyt w Tworogu:

„Zanim pomaszerowaliśmy na Polskę spędziliśmy cztery tygodnie w Tworogu na Górnym Śląsku, biorąc udział w akcji kopania rowów. W czasie, gdy akurat nie pracowaliśmy, nie uprawialiśmy sportu czy też nie pełniliśmy innej służby, było tu raczej nudno i pusto. Naturalnie nie było tutaj przecież teatru, domu koncertowego czy kina, a żeby przesiadywać cały czas w zakurzonej papierosami knajpie, nie, tego nie chcieliśmy również.”

Z dalszej części tekstu dowiadujemy się, iż żołnierze wpadli wtedy na pomysł zorganizowania festynu wojskowego z udziałem mieszkańców Tworoga i okolic. Żołnierze nocowali prawdopodobnie w gospodzie Hoppe, w jego ogrodzie (w namiotach), bądź gdzieś w pobliżu. Temat zorganizowania festynu był gorąco dyskutowany z mieszkańcami naszej miejscowości oraz z samym karczmarzem. Pomimo wielu sceptycznych uwag tworożan zdecydowano, że biesiada odbędzie „pod chmurką” i zostanie zorganizowana w ogrodzie gospody. Żołnierze w krótkim czasie zbudowali ławki, stoły i słupy świetlne. Wykonano plakaty informujące o festynie i rozwieszono je po całej okolicy. Festyn rozpoczął się meczem piłki ręcznej żołnierzy Wehrmachtu z pracownikami Arbeitsdienstabteilung (Oddziału Służby Pracy) z Berlina. Po południu zabawa rozpoczęła się na dobre. Orkiestra grała muzykę wojskową. Dla dzieci zorganizowano rywalizację wspinania się po drążkach i skakania w workach. Jako nagrody rozdawano czekoladę i inne słodycze. Była także atrakcja w postaci przejażdżek konnych. Dla starszych ustawiono stanowiska strzelnicze. Na zbudowanym parkiecie drewnianym żołnierze wykonywali pieśni żołnierskie, akrobacje w postaci salt czy szpagatów, czy też przedstawienia dla dzieci z udziałem klauna. Przy dymiących kotłach wojskowych uczestnicy festynu mogli posilić się grochówką. Gdzieniegdzie widać było weteranów I wojny światowej, dyskutujących ze sobą w stylu: „Wiesz jeszcze towarzyszu jak to było…?”. Przy barze z napisem „Horneckbar” do nabycia były napoje alkoholowe. Festyn zakończył się zabawą taneczną. Ówczesny wójt Tworoga miał nazwać go „festynem, o którym każdy tworożanin będzie pamiętał latami”. Był ostatnią tak radosną atrakcją dla tutejszych mieszkańców przed wybuchem II wojny światowej. [6]

Tragiczny okazał się finał pobytu rodziny Hoppe w Tworogu. Gdy w styczniu 1945 roku przygotowywano się do ucieczki na Zachód, w wieku 90 lat zmarła matka Georga, Paulina Hoppe. Stało się to 16 stycznia 1945 roku. W piątek, 19 stycznia, odbył się jej pogrzeb. Był to ostatni pogrzeb w Tworogu przed wejściem Armii Czerwonej. [3]

„Dom drzewiarza”, kino, kawiarnia, dyskoteka, biblioteka i GOK.

Po II wojnie światowej budynki gospody Hoppego przeszły pod administrację miejscowego tartaku, powstałego poprzez połączenie dwóch oddzielnych jednostek: tartaku Marscholka i tartaku Urbańczyka. W ten sposób miejsce to otrzymało nową nazwę: „Dom Drzewiarza”. Na sali widowiskowo-tanecznej organizowano wiele wydarzeń kulturalnych. Urządzano pokazy filmów, wystawiano przedstawienia teatralne, prowadzono kursy nauki gry na instrumentach dętych i organizowano zabawy karnawałowe. Powstawały grupy taneczne i teatralne, a nawet zespół mandolinistów [9]. Początkowo projekcją filmów trudniły się pracownice tartaku Pani Kolczok i Pani Irena Petryk, która mieszkała w domu celnym na końcu ulicy Kościuszki. Dystrybucją filmów zajmowało się małżeństwo Felix i Anna Springer z przysiółka Kozie, położonego między Tworogiem a Kotami. Rolki z filmami do „Domu Drzewiarza” dostarczali powozem konnym (Felix Springer był na przełomie lat 30. i 40. XX wieku dystrybutorem piwa do okolicznych karczm). W późniejszym czasie (prawdopodobnie druga połowa lat 60. XX wieku) do Tworoga raz w tygodniu przybywało kino objazdowe, a filmy wyświetlano na szerokim, rozkładanym ekranie panoramicznym (kinowym). W działalność kulturalną w ówczesnym czasie bardzo zaangażowany był organista kościelny i kapelmistrz Karol Jonecko, któremu w przygotowywaniu przedstawień teatralnych pomagała nauczycielka Waleria Dziuba. Występy teatralne cieszyły się dużą popularnością wśród tworożan. W rolę aktorów wcielali się tutejsi mieszkańcy, do których należeli m.in. Małgorzata Pysik z d. Kątny, Manfred Wieder, Berthold Gajda, Bernard Ziaja, Bernard Blaszczok i wielu innych. Oprócz wymienionych grup muzykantów (mandolinistów, akordeonistów, orkiestry dętej), aktorów i tancerzy była jeszcze czwarta grupa artystów prowadzona przez Karola Jonecko. Byli to śpiewacy, czyli chór złożony z mężczyzn i kobiet z Tworoga, Nowej Wsi Tworoskiej i Brynka. Chór nazywał się „Lutnia” i był zarazem chórem kościelnym w parafii pod wezwaniem św. Antoniego w Tworogu. Występował podczas ważniejszych nabożeństw kościelnych (np. w Boże Ciało, w Triduum Paschalne czy Święta Bożego Narodzenia), ale również na różnych akademiach świeckich, a nawet raz w audycji radiowej w Polskim Radiu. [11]

Tworoski chór „Lutnia” śpiewa na uroczystości Bożego Ciała około 1951 roku (skrzyżowanie ulic Krasińskiego i Jankowskiego).

W 1972 roku po przeprowadzonym remoncie budynków dawnej gospody otwarto w nich Gminny Ośrodek Kultury, którego pierwszym kierownikiem został Roman Skornia**,** mieszkający na Osiedlu Ziętek w Krupskim Młynie. W placówce wznowiono działalność folklorystycznych dziecięcych grup tanecznych, których instruktorem i choreografem został Jerzy Przystajko. Również grupa młodych pasjonatów gry na akordeonie znalazła w GOKu swoje miejsce. W styczniu 1974 roku w tarnogórskim „Domu Kolejarza”, przy wokalu ich szkolnego kolegi dali popis swoich umiejętności, bawiąc publiczność dawką najwspanialszego folkloru [9].

Na ilustracjach pochodzących z archiwalnych numerów „Gwarka” (nr 4 i nr 43/1974): Jerzy Przystajko z grupą folklorystyczną (po lewej) oraz występ tworoskiej grupy akordeonowej z wokalem w tarnogórskim „Domu Kolejarza”.

Gminny Ośrodek Kultury wypełnił lukę braku atrakcji dla młodzieży w ich rodzinnej miejscowości. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku młodzież nie mając się gdzie „wyszaleć”, nierzadko kręciła się po miejscowych knajpach, z których jedna znajdowała się na dworcu kolejowym. W Nowy Rok 1970 doszło tam do tragedii. Od ciosu nożem zginął niespełna 17-letni mieszkaniec Tworoga (H.P.). Nie należy sądzić, że powstanie GOK uleczyło wszystkie bolączki związane z problemami wieku dojrzewania, natomiast we wiosce powstało mimo wszystko miejsce dla młodzieży alternatywne dla karczm. W dawnym budynku gospody Ansbacha, Freunda, a później Hoppego (po prawej stronie, tam gdzie współcześnie znajduje się biblioteka) powstała kawiarnia, w której oprócz kawy serwowano na przykład desery w postaci owocowych galaretek z bitą śmietaną. Można było kupić też Coca-Colę i wino. Naprzeciwko, w pomieszczeniu gdzie dzisiaj mieści się pub, stał stół do tenisa stołowego. Na piętrze była tzw. sala kominkowa. Największą atrakcją dla młodych z Tworoga i okolic była jednak obszerna sala widowiskowa. Były to lata, w których w muzyce królował brytyjski glam rock. Młodzież wpadła na pomysł, aby na sali urządzać zabawy taneczne w formie dyskotek. Na potrzeby „Muzykoram”, jak wówczas nazywano wieczorki taneczne przy głośnej rock’n’rollowej muzyce, zakupiono magnetofon czterościeżkowy ZK240, 3 mikrofony, głośniki, wzmacniacz 110 W oraz lampy błyskowe [9]. Z sali GOK co niedzielę dochodziły dudniące odgłosy „Glam Rocka”, saksofonowe brzmienia rock and rola, czy też bądź co bądź nowe jak na tamte lata dźwięki disco.
Przeboje, wcześniej nagrywane z audycji radiowych tylko dla swojego użytku, nareszcie można było zaprezentować szerszej publiczności. W Tworogu „zagrali” teraz ówcześni idole młodych: Gary Glitter, Suzi Quatro, grupy Sweet, T’Rex, Kenny, The Rubettes, Bay City Rollers czy też wschodząca wtedy gwiazda grupy ABBA. Kiedy ta była już najpopularniejszym zespołem na świecie, dołączyły kolejne gwiazdy takie jak Smokie, George Baker, Harpo czy Boney M. Wszystkie przeboje tych i innych zespołów można było usłyszeć na sali w Tworogu i przy tym doskonale się bawić. Popularność pierwszej dyskoteki w naszej miejscowości była wielka. Przyjeżdżała młodzież z województwa opolskiego (Kielczy, Żędowic i Zawadzkiego), ale i z Tarnowskich Gór. Sala była prawie zawsze pełna. Dodatkową atrakcję dla młodzieży podczas „Muzykoram” stanowiło losowanie numeru biletu, a zwycięzca tej loterii otrzymywał nagrodę w postaci taśmy z przebojami tworoskiej dyskoteki. Z taką osobą przeprowadzano też mini wywiad. [9] [12]

Kompleksową organizacją „Muzykoram” zajmowała się tworoska młodzież. To ona starała się każdorazowo o możliwość zorganizowania dyskoteki, czuwała nad sprzętem muzycznym, tworzyła grupę DJ-ów czy stanowiła grupę ochroniarzy [12]. W „Gwarku” z 23 października 1974 roku czytamy: „Na pierwsze zabawy w nowej, plastycznie przez młodych wykończonej gustownie i pomysłowo sali zjawiło się kilku amatorów piersiówek – tych ze swego grona eliminowała sama młodzież stanowiąca notabene służbę porządkową. Wiedzieli – będzie spokój i porządek – będą raz w tygodniu miłe, na odpowiednim poziomie i dostosowane do młodzieżowych „zaskórniaków” zabawy; zacznie się pijaństwo – skończy się zaufanie do młodych, skończy się rozrywka. Problem alkoholu przestał istnieć w ciągu kilku tygodni. I co ważne: znaleźli tu swoje miejsce na ziemi młodzieńcy, których wszędzie tylko nie w Ośrodku Kultury spodziewano się spotkać… I sprawdzili się”. [9]

W 1980 roku w pomieszczeniu po zlikwidowanej kawiarni utworzono bibliotekę publiczną, której wcześniejsze siedziby mieściły się przy szkole podstawowej (lata przed drugą wojną światową), przy ulicy Zamkowej 25 w domu prywatnym Państwa Kostyrów (naprzeciw pałacu) oraz w pałacu czyli w dzisiejszej siedzibie Urzędu Gminy (od 1956 roku w jego północno-wschodniej części, czyli w pomieszczeniach zajmowanych dzisiaj przez Policję). Biblioteka w budynku GOK przetrwała do czasów współczesnych. Od 1973 r. prowadziła ją Teodora Krywalska, na której barkach w 1980 roku spoczęła odpowiedzialność przeniesienia całego księgozbioru do nowej lokalizacji. Krywalska pracowała do 1990 roku. Trzy lata później, 1 stycznia 1993 roku Uchwałą Rady Gminy, Gminna Biblioteka Publiczna połączona została z Gminnym Ośrodkiem Kultury. Od tamtej chwili księgozbiorem opiekowały się Klaudia Suchan, Małgorzata Mszyca, Iwona Dziuba, a obecnie Renata Kościelny i Anna Zapart. W latach 1992-2025 dyrektorem GOK była Grażyna Chmiel. Od 2025 roku placówką kieruje Joanna Leksy. [10]

W latach 80. XX wieku na sali GOK dalej organizowano dyskoteki. Tym razem królowała muzyka pop na czele z tanecznym nurtem disco fox, której najpopularniejszymi przedstawicielami były takie zespoły jak Modern Talking, Bad Boys Blue czy C.C. Catch. W pomieszczeniu, gdzie w latach 70. grano w ping-ponga, utworzono kawiarnię. Nadano jej nazwę „Stylowa”.

W połowie lat 90. XX wieku kawiarnię „Stylową” oraz salę widowiskowo-taneczną wynajął prywatny przedsiębiorca. Pomieszczenia wyremontował, zakupił profesjonalny sprzęt muzyczny i wyposażył salę w lampy dyskotekowe. Jesienią 1995 roku po latach przerwy z sali GOK znowu dobiegała dudniąca muzyka młodzieżowa – otwarto dyskotekę o nazwie „Eden”. Za sterami konsolety stanął doświadczony DJ Bomba, który serwował głównie muzykę euro dance i techno, ale nie zabrakło również dawnych rock‘n’rollowych kawałków czy popularnych kawałków grup z lat 70. i 80. takich jak Boney M. W latach 90. ubiegłego stulecia w muzyce dyskotekowej górował styl euro dance i techno, więc dyskoteka w Tworogu była jak najbardziej „na czasie”. Do miejscowości znowu zjeżdżały tłumy młodzieży, a bawiono się przy takich przebojach jak np. „Cotton Eye Joe” (Red Nex, 1994), „Coco Jumbo” (Mr. President 1996), Macarena (Los Del Rio, 1996), „Kiling me softly” (Fugees, 1996), „Tic Tic Tac” (Carapicho, 1996), „Malorca” (Loft, 1996), „Uh la la la” (Alexia, 1997) , „I’ll Be Missing You” (Puff Daddy”, 1997) i wiele, wiele innych. Nie brakowało też muzyki typu „hardcore” z twórcami takimi jak Scooter czy Bluemchen. Dyskoteka działała do 2002 roku, jednak najlepszy okres jej działalności przypadł na lata 1995-1998. Zdarzało się, że podczas wyjątkowych okazji takich jak Andrzejki czy ostatki na sali było 1000 uczestników zabawy. Bodajże w lipcu czy sierpniu 1998 roku otwarto w Strzybnicy dyskotekę „Las Vegas”(późniejsza „Egipteka”), która przejęła część młodzieży jeżdżącej do Edenu od strony Tarnowskich Gór. To był cios dla tworoskiej dyskoteki. Frekwencja spadła tak mocno, że niebawem zaniechano organizacji dyskotek. Latem 1999 roku podjęto próbę wznowienia działalności Edenu z nowym DJ’em, którym został syn właścicieli. Chociaż dyskoteka swoje lata świetności miała już za sobą, to jednak odwiedzała ją dość spora część młodzieży z Tworoga, Brynka, Kotów, Potępy czy Krupskiego Młyna. W latach 2009, 2016 i 2023 na sali zorganizowano imprezy przypominające o istnieniu w tym miejscu dyskoteki „Eden”. Zabawy nazwano „Powrót do Edenu”.

Od 2008 roku Gminny Ośrodek Kultury w Tworogu wydaje lokalną gazetkę pt. „TWG Kurier” (pierwszy numer pojawił się 7 marca 2008 roku). Pierwszą redaktor naczelną miesięcznika była Agata Frączek z d. Ziaja (od marca 2008 do września 2011). W październiku 2011 roku na czele redakcji (najpierw w zastępstwie) stanęła Marta Kobędza-Krain. Kreacją miesięcznika zajmował się od samego początku jej mąż, Łukasz Krain. W marcu 2025 roku Pani Kobędza-Krain zrezygnowała z pełnionej funkcji. Od kwietnia tego roku pełniącym obowiązki redaktora naczelnego „TWG Kurier” jest Piotr Gansiniec.

Współcześnie (2025 rok) GOK w Tworogu oferuje dla dzieci i młodzieży, ale i dorosłych, dość spory wachlarz atrakcji i zajęć. W budynku znajduje się na przykład szkoła wschodniej sztuki walki pod nazwą „Deshi”, którą kieruje Robert Warzecha. Jego żona, Jolanta Warzecha prowadzi zajęcia plastyczne dla najmłodszych. Jest też prywatna szkoła języka angielskiego. Panie prowadzące bibliotekę oferują dzieciom kreatywne zajęcia związane z czytaniem książek, ale i różne gry i zabawy. W czasie ferii zimowych czy wakacji letnich organizowane są tzw. „mini kolonie”, czyli wyjazdy do różnych atrakcyjnych miejsc w obrębie ok. 70 km od Tworoga. Na sali widowiskowo – tanecznej od kilku lat prowadzone są zajęcia fitness. We wcześniejszych latach były też zajęcia nauki baletu dla najmłodszych dziewczynek oraz tańca towarzyskiego dla dorosłych. Zajęcia te prowadziła Patrycja Jaruszowiec. Od paru lat na sali GOK odbywają się też wystawy kanarków i ptaków egzotycznych, które wcześniej organizowano na sali gimnastycznej szkoły podstawowej w Tworogu.

W tym opracowaniu można by wymieniać jeszcze wiele wydarzeń, które odbywały się bądź odbywają w budynkach Gminnego Ośrodka Kultury lub obok niego. Wszelakiego rodzaju występy kulturalne, koncerty czy zabawy organizowane są głównie w tym miejscu. Jest to bezsprzecznie kulturalne centrum Tworoga.

Opracował: Michał Dramski.

2025 rok.

Źródła:

  1. F. Zgodzaj „Dwa rogi”, GOK w Tworogu, Katowice – Tworóg 2013.

  2. AP w Katowicach, zbiór 12/384/0 sygn. 1146, 423, 1152, 1134 („Archiwum książąt Hohenlohe-Ingelfingen z Koszęcina”).

  3. Księgi metrykalne parafii: Koty-Tworóg (www.familysearch.com).

  4. Akta Urzędu Stanu Cywilnego w Tworogu (www.szukajwarchiwach.gov.pl).

  5. „Juden Register 1812-1847” (www.siliusradicum.pl).

  6. Informacje z prasy XIX-wiecznej (www.sbc.org.pl).

  7. Paul Kuke „Der Fall Potempa” – Institut für Zeitgeschichte München – Berlin 1957.

  8. Marek Chyliński „Polityczne i kryminalne tło zbrodni w Potępie (1932)” (https://repo.uni.opole.pl).

  9. Tygodnik „Gwarek”, numery: 4/1974, 43/1974, 41/1977 (www.sbc.org.pl).

  10. „Historia Gminnej Biblioteki Publicznej w Tworogu” - Oficjalna strona Gminnego Ośrodka Kultury w Tworogu (https://gok-tworog.pl/biblioteka/o-nas/).

  11. Ze wspomnień Pani Małgorzaty Pysik oraz Pana Alfreda Gawlik – rozmowa autora ze świadkami minionych czasów przeprowadzona we wrześniu 2025 roku.

  12. Ze wspomnień ojca autora opracowania, Ryszarda Dramskiego.

  13. „Gmina Tworóg dawniej” – album fotograficzny.

Aplikacja mobilna Tworóg EduTrail

Aplikacja na iPhone'a jest już dostępna w App Store. Wersja na Androida pojawi się wkrótce w Google Play — do tego czasu wszystkie treści szlaku znajdziesz tutaj, w przeglądarce.